Taxatiewaarde lager dan koopsom: wat betekent dat voor jou?

Wat als de taxatiewaarde lager uitvalt dan de koopsom?

Je hebt een bod gedaan, de verkoper is akkoord en dan komt het taxatierapport binnen. De waarde blijkt lager dan het bedrag dat je hebt afgesproken. Dat is schrikken. Toch is een taxatiewaarde lager dan koopsom geen uitzondering meer volgens onderzoek van het NRVT. In deze blog lees je wat het betekent voor je hypotheek, voor NHG en voor je eigen geld. En wat je kunt doen, als koper en als verkoper.

Hoe vaak is de taxatiewaarde lager dan koopsom?

Steeds vaker. Op 8 oktober 2026 publiceerde het NRVT onderzoek naar taxaties en koopsommen. Het onderzoek is gebaseerd op ruim 1,1 miljoen taxatierapporten uit de periode 2019 tot en met 2025. Al die rapporten zijn gevalideerd door het NWWI. De uitkomsten zijn vergeleken met eerder onderzoek van De Nederlandsche Bank over de periode 2012 tot en met 2017.

Het verschil is groot. In die eerdere periode kwam circa 95% van de taxaties uit op of boven de koopsom. Volgens het NRVT was dat aandeel in 2025 nog 61,3%. Het aandeel taxaties onder de koopsom steeg tot bijna 39%. Op 27 oktober 2026 volgde de eerste Staat van de Taxatiesector.

Wel goed om te weten: de gemiddelde afwijking was klein. In de periode 2019 tot en met 2025 lag de taxatiewaarde gemiddeld ongeveer 0,3% onder de koopsom. Gemiddeld lagen taxatiewaarde en koopsom dus dicht bij elkaar.

Waarom valt een taxatie lager uit dan de koopsom?

De koopsom is het bedrag waarover jij en de verkoper het eens zijn geworden. De taxatiewaarde is de waarde die een taxateur vaststelt. Die twee hoeven niet gelijk te zijn. Volgens het NRVT kan de uiteindelijke transactieprijs mede worden beïnvloed door:

• omstandigheden die met de woning zelf te maken hebben;

• de situatie op de woningmarkt;

• de onderhandelingen tussen koper en verkoper.

Heb je bijvoorbeeld flink geboden om een woning te bemachtigen? Of heb je een bedrag geboden wat niet op ronde getallen uitkomt? Dan kan de koopsom hoger uitkomen dan de waarde die de taxateur onderbouwt. Een taxatiewaarde lager dan koopsom zegt dus niet meteen dat er iets mis is met de woning of met het rapport.

Wat verandert er aan het taxatierapport in 2026?

Sinds 1 april 2026 werken woningtaxateurs met het vernieuwde model Taxatierapport Woonruimte. Een belangrijk punt gaat over de fundering. Valt een woning in funderingsrisicoklasse D of E? Dan moet er volgens het nieuwe model in principe eerst een aanvullend, beperkt funderingsonderzoek plaatsvinden. Pas daarna kan het taxatierapport worden afgerond. De uitkomsten worden meegenomen in het waardeoordeel.

Dat kan dus invloed hebben op de taxatiewaarde. Meer hierover lees je in onze blog Krijg ik minder hypotheek bij een hoog funderingsrisico? Het NRVT meldt verder dat het model op 1 januari 2027 wordt geüpdatet.

Hoeveel hypotheek krijg je bij een taxatiewaarde lager dan koopsom?

Hier zit voor de meeste kopers de grootste zorg. Volgens de Rijksoverheid kun je een hypotheek afsluiten tot 100% van de waarde van het huis. Je kunt dus niet meer lenen dan het huis waard is. Een taxateur stelt die waarde vast.

Is de taxatiewaarde lager dan koopsom, dan is dus de getaxeerde waarde de grens voor je lening. Het verschil met de koopsom moet je zelf betalen. Daarnaast zegt het Nibud dat je aankoopkosten en verbouwingskosten niet kunt meefinancieren in je hypotheek. Ook die betaal je uit eigen geld.

Wel mogen de kosten van energiebesparende voorzieningen worden meegefinancierd. Je totale hypotheek mag dan niet meer zijn dan 106% van de woningwaarde.

Wat betekent een lagere taxatie voor NHG?

Wil je een hypotheek met Nationale Hypotheek Garantie? Dan telt de waarde ook mee. NHG is mogelijk als de koopsom of de getaxeerde waarde van de woning lager is dan € 470.000. In 2027 gaat dat bedrag omhoog naar € 500.000.

Voor een lening met NHG heb je een volledig en gevalideerd taxatierapport nodig, of een goedgekeurde hybride taxatie. Een losse modelmatige waardebepaling of een WOZ-verklaring is volgens NHG niet genoeg als bewijs van de woningwaarde. Lees ook of een waardebepaling geaccepteerd wordt door de bank.

Koop je een nieuwbouwwoning? Dan is een hybride taxatie niet mogelijk. Onder NHG wordt de marktwaarde bij nieuwbouw bepaald door een aantal kostenposten bij elkaar op te tellen. In onze blog over een taxatie bij de aankoop van een nieuwbouwwoning lees je daar meer over.

Wat kun je als koper doen als de taxatie lager uitvalt?

Een lagere taxatie hoeft niet het einde van je aankoop te zijn. Zet rustig op een rij wat je mogelijkheden zijn:

• Kijk naar je eigen geld. Reken uit of je het verschil tussen taxatiewaarde en koopsom zelf kunt betalen, naast de aankoopkosten.

• Lees het taxatierapport goed. Kijk welke punten de waarde bepalen. Zo begrijp je waar het verschil vandaan komt.

• Bespreek het met je hypotheekadviseur. Samen kijk je wat de lagere waarde betekent voor je lening en eventueel voor NHG.

• Denk aan energiebesparing. Wil je energiebesparende maatregelen nemen? Die kosten mogen worden meegefinancierd, tot maximaal 106% van de woningwaarde. Het gaat dan om die voorzieningen, niet om het verschil met de koopsom.

Neem geen overhaaste besluiten. Een taxatiewaarde lager dan koopsom vraagt om een eerlijke blik op je eigen financiële ruimte.

Wat betekent een taxatiewaarde lager dan koopsom voor jou als verkoper?

Ook als verkoper merk je het. Je koper kan niet meer lenen dan de getaxeerde waarde. Valt de taxatie lager uit, dan moet de koper het verschil zelf bijleggen. Niet iedere koper kan dat, waar een eventueel financieel voorbehoud om de hoek komt kijken. Bespreek dit altijd goed met jouw verkoopmakelaar. Zij kunnen je adviseren bij het kiezen van de biedingen met bijbehorende voorwaarden en risico's van dien.

Twijfel je over een taxatie of een koopsom?

Bij Yourstyle Vastgoed helpen Dennis en Nuith je graag verder. Of je nu koopt, verkoopt of een taxatierapport nodig hebt, we kijken eerlijk met je mee naar de waarde van een woning. En naar wat die waarde betekent voor jouw plannen. Wil je een gevalideerd taxatierapport of gewoon even sparren? Neem gerust contact met ons op, we helpen je graag verder!